Paribasan

Paribasan

1. Andaka ina tan wrin upaya = wong kang didakwa nyolong nanging ora ngaku, wasana kajibah nggoleki barang kang ilang
2. Awak pendhek budi ciblek = wong cilik tur asor bebudene
3. Abag-abang lambe = guneme mung lamis
4. Adol lenga kari busik = dum dum barang, nanging sing andum ora oleh bagean
5. Akadang saksi = wong prakaran akeh sadulure kang dadi seksine
6. Ana bapang sumimpang = nyingkiri sakehing bebaya
7. Anirna patra = ngungkiri tulisane dhewe
8. Angin silem ing warih = tumindak ala kanthi sesidheman
9. Angon kosok = ngreti ulah kridhaning wong liya lan bisa empan papan tumindake
10. Asor kilang munggwing gelas = gunem manis tur marak ati lan bisa mranani sing krungu
11. Adhang-adhang tetese embung = nJagakake barang mung sakoleh-olehe
12. Aji godhong garing = wis ora ana ajine (asor banget)
13. Ana adulate ora ana begjane = arep nemu kabegjan, ning ora sida
14. Ana gula ana semut = panggonan sing akeh rejekine, mesti akeh sing nekani.
15. Anggenthong umos = wong kang ora bisa nyimpen wewadi.
16. Angon mangsa = golek wektu kang prayoga kanggo tumindak.
17. Angon ulat ngumbar tangan = ngulatake kaanan, yen limpe banjur dicolong
18. Arep jamure emoh watange = gelem kepenake ora gelem rekasane
19. Asu belang kalung wang = wong asor nanging sugih
20. Asu gedhe menang kerahe = wong kang dhuwur pangkate mesthi wae luwih dhuwur panguwasane
21. Asu munggah ing papahan = wong ngrabeni tilas bojone sadulur tuwa
22. Ati bengkong oleh oncong = wong duwe niyat ala oleh dalan
23. Ana catur mungkur = ora seneng nyampuri urusaning liyan
24. Anak molah bapa kepradhah = wong tuwa melu repot amarga tumindake anake
25. Arep nengkane emoh pulute = gelem kepenak emoh nglakoni rekasane
26. Adigang, adigung, adiguna = seneng ngendelake kekuwatane, panguwasae, lan kepinterane
27. Ancik-ancik pucuking eri = tansah was sumelang
28. Asu marani gebug = njarag bebaya
29. Asu rebutan balung = rebutan utawa padudon sing ora mumpangati
30. Baladewa ilang gapite = wong gagah kang ilang kakuwatane, kaluhurane (ora duwe panguwasa)
31. Banyu pinerang ora bakal pedhot = pasulayane sedulur ora bakal medhotake pasedulurane
32. Bapa kesolah anak molah = yen wong tuwa oleh prakara, anak uga melu ngrasakae lan melu tanggung jawab
33. mBarung sinang = nyela-nyela wong guneman
34. mBalithuk kukum = mbudidaya ucul saka ing kukum utawa angger-angger
35. mBaguguk ngutha waton = mbangkang marang pamarentah
36. mBondhan tanpa ratu = mbangkang marang nagara
37. mBuru kidang lumayu = nguyak samubarang kang durung karuwan wekase
38. mBuwang rase nemu kuwuk = nyingkiri piala, nanging malah nemu piala kang luwih saka ala
39. mBuwang tilas = rewa-rewa ora mentas tumindak pagawe ala
40. Bathang lelaku = lunga ijen ngambah panggonan kang mbebayani
41. Beras wutah arang bali menyang takere = barang kang wis owah ora bakal bali kaya maune
42. mBidhung api rowang = ethok-ethok nulung nanging sejatine arep ngrusuhi
43. Blilu tau pinter durung nglakoni = wong bodho nanging sering nglakoni iku luwih pinter tinimbang wong pinter nanging durung tau nglakoni
44. Balung tinumpuk = anak loro dimantu tunggal dina
45. Bathang lelaku = wong lungan ijen liwat dalan kang gawat, ngemu baya pati
46. Bathang ucap-ucap = wong loro lungan liwat dalan kang gawat, ngemu baya pati
47. Bubuk oleh leng = wong duwe niyat ala oleh dalan
48. Bung pring petung = bocah kang longgor (gelis gedhe)
49. Buntel kadut, ora kinang ora udut = wong nyambut gawe borongan, ora oleh opah dhuwit, mangan, lan udut
50. Busuk ketekuk, pinter keblinger = sing bodho lan sing pinter padha nemu cilaka
51. Becik ketitik ala ketara = sing becik bakal tinemu, sing ala bakale ketara
52. Belo melu seton = bisane mung melu-melu, ora ngerti sing dikarepake
53. Mburu uceng kelangan deleg = nguyak barang sepele kelangan barang sing aji
54. Bathok bolu isi madu = dianggep wong lumrah nanging sugih kepinteran, utawa wong ala rupane nanging manis bebudene
55. Bebek diwuruki nglangi = wong pinter diwulang mesthi gelis bisa
56. Bebek mungsuh mliwis = wong loro padha dene pintere mungsuhan, nanging sing siji luwih trengginas
57. Bima akutha wesi = wong gedhe kang kukuh panguwasane
58. Bramara mangun lingga = wong lanang gumagusan ing ngarepe wong wadon kang disiri
59. Brekithi angkara madu = wong kacilakan marga barang kang banget dikaremi
60. Byung-byung tawon kambu = wong ela-elu, senengane padha kumpul tanpa ana prelune
61. Calak cangkol kendhali bol, cemethi tai = nyela-nyela gunem kang ora ana pedahe
62. Carang canthel = ora diajak guneman nanging melu-melu ngrembug
63. Car-cor kaya kurang janganan = ngomong ceplas-ceplos ora dipikir dhisik
64. Cathok gawel = seneng cawe-cawe mesthi ora diajak guneman
65. Cecak nguntal elo = gegayuhan sing ora jumbuh karo kahanane
66. Cebol nggayuh lintang = wong duwe panggayuh kang mokal kecandhake
67. Cebol nggayuh langit = wong duwe panjangka kang tanpa ana kawusanane
68. Cecak nguntal cagak = gegayuhan kang ora imbang kekuwatane
69. Cedhak celeng boloten = cedhak karo wong ala bakal katut ala
70. Cengkir ketindhihan kiring = wong lanang didhisiki anggone rabi dening adhine
71. Cikal apupus limar = wong oleh kabegjan kang luwih saka mesthine
72. Cobolo mangan teki = wong bodho banget tur tumindak asor
73. Cocak nguntal elo = wong tumandang gawe kang ora laras karo kaanane
74. Cumbu laler = wong kang teka lunga pamanggone
75. Ciri wanci lalai ginawa mati = pakulinan ala ora bisa diowahi yen durung nganti mati
76. Cincing-cincing meksa klebus = karepe ngirid nanging malah entek akeh, karepe mung climen wekasan entek wragat akeh
77. Criwis cawis = seneng maido nanging ya seneng menehi (muruki)
78. Cuplak andheng-andheng, yen tan pernah panggonane = wong kang tansah sulaya karo rembuge wong akeh
79. Crah gawe bubrah, rukun gawe santosa = pasulayan njalari ringkih, karukunan njalari kuwat.
80. Cedhak kebo gupak = sesrawungan karo wong ala bisa melu-melu
81. Dahwen ati open = nacad nanging mbenerake wong liya
82. Digarokake dilukokake = dikongkon nyambut gawe abot
83. Dudu sanak dudu kadang, yen mati melu kelangan = senajan wong liya yen nemoni rekasa bakal dibelani
84. Duka yayah sinipi, jaja bang mawinga-winga = wong kang nesu banget
85. Dhandhang diunekake kuntul, kuntul diunekake dhandhang = bab ala dikandhakke becik, bab becik dikandhakkke ala
86. Derman golek momongan = wong wis akeh kewajibane isih golek gawean kang ngimbuhi ribed
87. Desa mawa cara negara mawa tata = saben panggonan duwe tata car dhewe-dhewe
88. Dadia godhong moh nyuwek, dadia banyu moh nyawuk = wis emoh sapa aruh
89. Dhalang kerubuhan panggung = wong tanpa bisa kumecap marga nemu wiring
90. Dhandhang diunekake kuntul = wong ala dikira becik
91. Dhandhang ngelak = wong kang ngajab patining liyan
92. Dhadhap ketuwuhan cangkring = kumpulane wong becik kaworan wong ala atine
93. Dhayung oleh kedhung = wong tumandang gawe kanthi kepenak jalaran cocog lan saranane
94. Dhemit ora ndulit, setan ora doyan = ana ngendi papan tansah slamet
95. Dibeciki mbalang tai = mbeciki wong liya oleh pinwales piala
96. Dikempit kaya wade, dijuju kaya manuk = banget ditresnani
97. Dolanan ula mandi = njarag tumindak gawe kang ngemu bebaya
98. Dudu berase ditempurake = nyambungi guneman, nanging ora cundhuk karo sing dirembug
99. Durung cundhuk, acandhak = ora ngerti perkarane melu urun gunem
100. Dhadhakan anglayoni = mementahi rembug sing wis mateng
101. Dudutan lan anculan = wong loro padha kethikan: sing siji ethok-ethok ora ngerti
102. Durung ilang pupuk lempuyange = dianggep isih kaya bocah cilik
103. Durung pecus keselak betus = durung sembada wis duwe kekarepan neka-neka
104. Duk sandhing geni = wong lanang jejer turu karo wong wadon dudu bojone
105. Diwenehi ati ngrogoh rempela = diwenehi sithik isih kurang panarima
106. Dipalangana mlumpat, ditalenana medhot = arepa dikaya ngapa yen wis takdhire bisa kalakon
107. Dom sumuruping banyu = telik sandi (mata-mata), laku sesidheman kanggo meruhi wewadi
108. Eman-eman ora keduman = karepe eman malah awake dhewe ora keduman
109. Embuh nila embuh etom = wong kang nyaruwe alaning liyan, nanging dheweke ugamelu nglakoni
110. Embat-embat celarat = wong nyambut gawe kanthi ngati-ati banget
111. Emprit abuntut bedhug = wong kang nggedhekake perkara sing maune sepele
112. Enggon welut diedoli udhet = wong pinter dipameri kepinteran sing ora sepiraa
113. Endhas gundhul dikepeti = wong sing wis kepenak uripe oleh kamukten
114. Esuk dhele, sore tempe = ora antep, atine molah-malih
115. Emban cindhe, emban siladan = tumindak ora adil
116. Entek amek, kurang golek = diuneni akeh-akeh
117. Entek jarake = wis entek kasugihane
118. Gajah alingan teki = wong gedhe sendhen prekarane wong cilik
119. Gajah marani wantilan = wong kang njarag nemoni bebaya
120. ngGajah elar = wong kang sarwa kasembadan kekarepane
121. Gajah ngidak rapah = wong gedhe (agung) nrajang wewalere dhewe
122. Gajah perang karo gajah, kancil mati ing tengah = wong gedhe padha pasulayanwong cilik sing dadi korban
123. Galuga sinalusur sari = wong becik rupane, utama bebudene
124. Gambret singgang mrakatak ora ana sing ngeneni = wong wadon kenes ora ana wong lanang sing nakokake
125. Gagak nganggo laring merak = wong cilik tumindak kaya-kaya wong gedhe
126. Garang garing = wong semugih nanging sejatine kekurangan
127. Gayuk-gayuk tuna, nggayuh-nggayuh luput = samubarang kang dikarepake ora bis keturutan
128. Gliyak-gliyak tumindak, sareh pikoleh = senajan alon-alon anggone tumindak nanging bisa kelakon
129. Golek banyu bening = meguru golek kawruh sing becik
130. Nggutuk lor kena kidul = ngarani/ndakwa sing ora bener
131. Nggenthong umos = wong kang ora bisa nyimpen wewadi
132. Gawe luwangan, ngurugi luwangan = utang kana, nyaur kene
133. nGGayuh tawang = tumandang gawe kang tanpa pituwas
134. Gecul ngumpul bandhol ngrompol = wong ala padha saiyeg tumindak ala
135. Gedhang apupus cindhe = wong duwe kamelikan kang ora salumrahe
136. Geguyon dadi tangisan = gegojegan, wasana gawe susah
137. Gemblung jinurung, edan kawarisa = tumindak nekad, nanging malah nemu kabegjan
138. Gendhon rukon = tumindak bebarengan amrih padha kepenake
139. Geni guntur nila bena = dhawuhing nagara kudu linakonan
140. nGgenteni watang putung = nglungsur kalungguhane wong kang wis mati
141. nGgepuk kemiri kopong = tumindak gawe kang tanpa kasil
142. nGgered ori saka pucuk = tumandang tanpa petung, wasana gawe rekasa awake dhewe
143. Giri lusi janma tan kena ingina = wong katone bodho jebul sugih kawruh
144. Golek-golek ketanggor wong luru-luru = arep tumindak ala, wasana kepergok wong kang uga tumindak ala
145. Gondhelan poncoting tapih = nggantungake urpe marang bojo
146. Gotong mayit = lungan mung wong telu ngliwati papan sing mbebayani
147. Greget-greget suruh = nggregetake ati nanging ngemu rasa seneng
148. ngGugat kayu aking = mrakarakake wong kang wis mati
149. Gumembrang ora adang = kelangan barang tanpa ana sing weruh
150. Gumendheng ora nggoreng = kelangan barang tanpa ana sing weruh
151. ngGutuk api lamur = mitenah wong liya kanthi ethok-ethok ora ngerti wong sing dipitenah
152. Gupak pulute ora melu mangan nangkane = melu rekasa nanging ora melu ngrasakake kepenake
153. Glugu ketlusuban ruyung = kumpulane wong becik kecampuran wong ala bebudene
154. Glundhung semprong = wong wadon omah-omah ora nggawa bandha mapan ing omahe sing lanang
155. Gong lumaku tinabuh = wong geleme omong mung yen ditakoni
156. Idu geni = sakuni-unine kelakon
157. Idu didilat maneh = njabel rembug sing wis kawetu
158. Iwak kecemplung wuwu = kena diapusi kanthi gampang
159. Ing ngarsa sung tuladha, ing madya mangun karsa, tut wuri handayani = yen ana ngarep nyontoni, ana tengah menehi greget (karep), ana mburi menehi daya
160. Jer basuki mawa beya = sakabehing gegayuhan mbutuhake wragad (pengorbanan)
161. nJabung alus = ngapusi kanthi tembung manis
162. nJaring langit = tumindak gawe kang tanpa asil
163. nJaring angin = tumindak gawe kang tanpa asil
164. Jinjang api goyang = ora nggugu kandhaning liyan nanging malah gawe kapitunan
165. Jalma tan kena kinira = manungsa iku ora kena diremehake
166. Jati ketlusuban ruyung = kumpulane wong becik kelebon wong ala
167. Njagakake endhoge si blorok = ngarep-arep barang sing durung mesthi
168. Njajah desa milangkori = wis tekan ngendi-endi
169. Jalma angkara mati murka = nemoni cilaka jalaran angkara murkane
170. Jamur tuwuh ing sela = wong kang uripe memelas
171. nJalukan ora wewehan = seneng njaluk ora gelem menehi
172. Jaran kerubuhan empyak = wong kang wis kanji (kapok, wedi) banget marga lelakon sing wis tau gawe wedi
173. Jarit luwas ing sampiran = wong duwe kepinteran nanging ora ana sing nganggo utawa ngangsu kapinterane, lawas-lawas wong iku tanpa guna
174. nJujul muwul = prakara kang nambah-nambahi rekasa, utawa wis sarwa akeh lan torah (kecukupan) isih oleh wuwuh (tambahan) maneh
175. nJunjung ngantebake = ngalembana nanging duwe niyat ngasorake
176. Kaduk wani kurang deduga = watak wong enom sing grusa-grusu kurang petung
177. Kalah cacak menang cacak = samubarang pagawean luwih becik dicoba dhisik bisa lan orane
178. Karna binandhung = kabar kang lumembar sarana gethok tular
179. Kebak sundukane = wis akeh anggone gawe piala
180. Kebak sundukane = kakehan dosa, akeh sing disulayani
181. Kebanjiran segara madu = nemu kabegjan kang gedhe banget
182. Kebat kliwat, gancang pincang = tumindak kang kesusu mesthi ora kebeneran
183. Kebo bule mati setra = wong pinter ning ora ana sing merlokake
184. Kebo ilang tombok kandhang = wis kelangan ngetokake wragat maneh kanggo nggoleki malah ora ketemu
185. Kebo lumumpat ing palang = wong gedhe nggagahi prakarane sadulur utawa kaluwargane dhewe
186. Kebo kabotan sungu = wong ngrekasa uripe marga kabotan butuh, kakehan anak
187. Kebo lumaku dipasangi = wong kang gelem tumandang gawe yen dituntun (diwarahi)
188. Kebo nusu gudel = wong tuwa njaluk wuruk marang wong enom
189. Kebo mulih nyang kandhange = wong sing wis suwe lelana bali nyang asale
190. Kebo mutung ing pasangan = wong ninggal pagaweane sing durung sida ditandangi
191. Kecing-kecing diraupi = tumindak gawe kanthi wani njejaluk tanpa ngrasa isin
192. Keduwung nguntal wedhung = wis kebanjur tumindak, arep mundur wis lumaku, arep maju wis rekasa
193. Kepaten obor = kelangan aluran pasedulurane
194. Keri tan pinecut = gelem tumindak gawe tanpa diprentah
195. Kulak warta adol prungon = oleh kabar banjur ditularake marang liyan
196. Kumrisik tan kanginan = rumangsa tanpa disaruwe
197. Kuping budheg dikoroki = ora ngreti kathik dikandhani, wasana kepengin ngreti prekarane
198. Kakehan gludhug kurang udan = akeh sing diomongake ananging ora nyata
199. Kaya banyu karo lenga = paseduluran kang ora bisa rukun
200. Kadang konang = wong kang diaku sedulur yen wonge sugih (duwe pangkat)
201. Kacang atinggal lanjaran = anak kang ora memper bebudene wong tuwane
202. Kacang mangsaa ninggal lanjaran = anak iku lumrahe bebudene memper wong tuwane
203. Kandhang langit, bantal ombak, kemul mega = ora duwe papan (omah)
204. Katepang ngrangsang gunung = wong asor pengin nggayuh pangkat luhur
205. Katon cempaka sewakul = wong kang manjila dhewe, beda klawan pepadhane
206. Kajugrukan gunung menyan = oleh kabegjan gedhe banget
207. Kawuk ora weruh slira = wong cilik ambeke kaya wong gedhe
208. Kebanjiran segara madu = nemu kebegjan (rejeki) sing gedhe
209. Kegedhen empyak kurang cagak = wong kang duwe panjangka ning ora sembada
210. Kekudhung walulang macan = ngapusi nganggo jenenge wong kang diwedeni
211. Kelacak kepathak = ora bisa mungkir jalaran wis kebukti
212. Kemladhean ngajak sempal = wong mondhok gawe rusak sing dipondhoki
213. Kendhit miming kadang dewa = wong kang ora pasrah ing paeka
214. Keplok ora tombok = melu seneng ananging ora melu wragad, utawa wong kang senengane maido ning ora gelem melu cawe-cawe
215. Kerot ora duwe untu = duwe kekarepan ananging ora sembada
216. Kena iwake aja nganti butheg banyune = ngrampungi prakara kanthi ngati-ngati
217. Kejugrukan gunung madu = nemu kanugrahan
218. Kethek saranggon = grombolane wong ala
219. Kencana katon wingka = arepa becik disawang ora becik
220. Kendel ngringkel, dhadhag ora godhak = ngakune kendel tur pinter jebule jirih tur bodho
221. Kenes ora ethes = wong sing sugih nanging ora disenengi
222. Kriwikan dadi grojogan = prakara sepele dadi prakara gedhe
223. Kere munggah bale = wong asor diprecaya dadi panguwasa (wong pangkat)
224. Kere nemoni malem = wong miskin kinembong ing pangan
225. Kere menangi Mulud = wong miskin kinembong ing pangan
226. Kerot ora duwe untu = duwe kekarepan ning ora duwe wragad
227. Kerubuhan gunung = wong nemoni kesusahan sing gedhe banget
228. Kesandhung ing rata kebentus ing tawang = oleh cilaka sing ora dinyana-nyana
229. Ketula-tula ketali = wong kang tansah nandhang sengsara
230. Kethek saranggon = kumpulane wong kang tindake ala
231. Kinjeng tanpa soca = wong tandang gawe ora ngerti ancas tujuwane
232. Kaleyang kabur kanginan, ora sanak ora kadang = wong sing ora duwe panggonan utawa omah tetep
233. Klenthing wadhah masin = wong ala sanajan tumindak becik, tabet-tabete wong ala isih ketara (angel ninggalake pakulinane tumindak ala
234. Kodhok nguntal gajah = wong duwe trekah sing mokal kalakone
235. Kongsi jambul uwanen = nganti tumekan tuwa banget
236. Kriwikan dadi grojogan = prakara kang maune cilik dadi gedhe
237. Krokot ing galeng = wong kang mlarat banget
238. Kucing-kucing diraupi = wong duwe gawe kanthi nekad, sanajan direwangi wiring isin
239. Kudhi pacul singa landhepa =wong adu kapinteran, sing pinter sing bakal nemu kabegjan
240. Kudhung walulang macan = wong golek utangan nganggo sendhen asmane wong gedhe utawa wong kuwasa
241. Kumenthus ora becus = seneng umuk nanging ora mrantasi karya (sembada)
242. Kuntul diunekake dhandhang = wong becik dianggep wong ala
243. Kurung munggah lumbung = wong rena dipek bojo sing duwe omah
244. Kutuk nggendhong kemiri = wong kang nganggo kang sarwa aji (apik) liwat dalan kang mbebayani
245. Kutuk marani sunduk, ula marani gebuk = wong kang njarag (marani) bebaya
246. Kuncung nganti tumekan gelung = suwe banget anggone ngenteni
247. Ladak kecangklak = wong kang angkuh nemoni pakewuh marga tumindake dhewe
248. Lahang karoban manis = wong kang rupane bagus-ayu tur luhur bebudene
249. Lanang kemangi = wong lanang kang jirih
250. Lawas-lawas kawongan godhong = wis lawas pangabdine, nanging ora banjur dibuwang, tanpa oleh pangkat
251. Lebak ilining banyu = wong asor kanggo tiban-tiban yen ana prakara
252. Ledhang-ledhang nemu pedhang = nemu kabegjan tanpa kanyana-nyana
253. Legan golek momongan = wong kang wis kepenak malah njarag golek gawean (rekasa)
254. Lambe satumang kari semerang = menehi pitutur nganti kesel, ora digubris
255. Lumpuh ngideri jagad = duwe gegayuhan sing mokal kelakon
256. Lungguh klasa gumelar = ora melu rekasa nanging nemu kepenak
257. Macan guguh = wong gedhe (kuwasa) wis ora kajen keringan
258. Madu balung tanpa isi = rebutan samubarang kang tanpa guna
259. Malang-malang tanggung = ngewuhake, arep ditinggal nggrundel, yen dilokake ora mrantasi gawe
260. Mancak wadhah tulupan = wis suwe nyambut gawe nanging tanpa duwe celengan
261. Mecel manuk miber = sarwa kasembadan, sabarang tindake mawa kasil
262. Mendhak alingan, wekasan katon = tumindak nylamur, nanging wekasan ngaku, jalaran konangan wong akeh
263. Maju tatu mundur ajur = prakara kang sarwa ndadekake pakewuh, utawa mbudi daya kepiye wae nanging ora kasil
264. Matang tuna numbak luput = tansah luput kabeh panggayuhane
265. Mbuwang tilas = ethok-ethok ora ngerti marang tumindake kang ala kang dilakoni
266. Meneng widara uleren = katone anteng nanging sejatine ala atine
267. Menthung koja kena sembagine = rumangsane ngapusi, nanging sejatine malah kena apus
268. Merangi tatal = mentahi rembug kang wis mateng
269. Micakake wong melek = ora nganggep wong sing meruhi dhewe
270. Midak sikil, njawil mungkur = kethikan ora ngetarani
271. Midak tembelek ora penyek = ora duwe kekuwatan kanggo tandang gawe
272. Mirong kampuh jingga = mbalela marang nagara
273. Mrojol ing akerep = nyebal saka kalumrahaning wong akeh
274. Milih-milih tebu boleng = kakehan milih, wekasan oleh kang ora becik
275. Mikul dhuwur mendhem jero = bisa njunjung drajade wong tuwa
276. Mubra-mubru mblabar madu = wong kang sarwa kecukupan
277. Meneng kitiran = ora bisa anteng
278. Mbrojol saselaning garu = ora ana sing madhani kepinterane, utawa wong kang luput saka bebaya
279. Nabok nyilih tangan = tumindak ala kanthi kongkonan wong liya
280. Naga mangsa tanpa cala = wong kang mrana-mrana ngrasani alaning liyan
281. Ngagar metu kawul = ngojok-ojoki supaya dadi pasulayan, nanging sing diojok-ojoki ora mempan
282. Ngajari bebek nglangi = panggawean sing ora ana paedahe
283. Ngalasake Negara = wong sing ora manut pranatane Negara
284. Ngalem legining gula = ngalembana kapinterane wong kang pancen pinter (sugih)
285. Ngaturake kidang lumayu = ngaturake barang kang wis ora ana
286. Nagara mawa tata, desa mawa cara = saben papan duwe adapt lan aturan dhewe-dhewe
287. Nampel puluk = mitenah kabegjane wong liya
288. Nandur wiji keli = ngopeni turune wong kasrakat
289. Nasabi dhengkul = nutup-nutupi kekurangane sadulur supaya oleh kauntungan
290. Natas tali gumantung = putusan kang ora ana kawusanane
291. Nebak wong mangan = gawe rugine wong kang oleh kamukten
292. Nemu kuwuk = wong njaluk tulung marang liyan ora nganggo mara ing omahe
293. Ninggal bocah ing waton = nyumelangake samubarang sing wis kelakon
294. Nitipake daging serep = titip anak wadon marang besan
295. Nucuk ngiberake = wis disuguh mulihe isih mbrekat suguhan
296. Nulung menthung = karepe aweh welas, nanging malah gawe rekasane
297. Nuntumake balung pisah = bebesanan karo sedulur kang wis adoh alurane
298. Nututi baling wis tiba = njabel wicara kang wis kawetu
299. Nututi kidang lumayu = nguyak samubarang kang durung cetha lan durung mesthi olehe
300. Ngadu singating andaka = gawe dukaning panggedhe
301. Ngadhepi celeng boloten = cedhak-cedhak wong ala bebudene
302. Nglungguhi klasa gumelar = nindakake pegawean kang wis tumata
303. Ngotragake gunung = wong cilik-asor bisa ngalahake wong gedhe-luhur, nganti gawe kagete wong akeh
304. Nguthik-uthik macan dhedhe = njarag wong kang wis lilih nepsune
305. Nguyahi segara = weweh marang wong sugih kang ora ana pituwase
306. Nyangoni kawula minggat = ndandani barang kang tansah rusak
307. Nguthik-uthik macan turu = gawe nesu (golek gaweyan)
308. Nyolong pethek = luput saka pangira
309. Ngobak banyu bening = gawe rerusuh ing papan kang tentrem
310. Nguyahi segara = nulung wong sing kecukupan
311. Nandur pari jero = gawe ngamal kabecikan
312. Nututi layangan pedhot = nggoleki barang sing angel ketemune
313. Ngaji mumpung = ngatogake kekarepan mumpung ana wektu becik
314. Ngalem legining gula = ngalem kepinterane wong winasis
315. Ngandel tali gedebog = mrecaya barang kang ora mitayani
316. Ngantuk nemu kethuk = enak-enak ora nyambut gawe nanging oleh kabegjan
317. Ngangsu banyu ing kranjang = golek ngelmu nanging ora pinter marga ngelmune
318. Ngaub ngawar-awar = golek pangayoman marang wongmiskin
319. Nguwod gedebog = wong nemu kacilakan merga panggawene wong liya
320. Nguyang lara nempur pati = njarag marang kacilakan
321. Nguyuh aling-alingan sada = ngumpetake kekurangane, nanging ora murwat lan sranane
322. Ngabuk wong meteng = milara wong kang tanpa daya
323. Ngemping lara nggenjah pati = njarag marang kasangsaran
324. Ngempukake watu item = nganggep remeh prakara abot
325. Ngemut legining gula = ngrumat baranging liyan, bareng ngreti yen ana gunane banjur dipek dhewe, ora diwenehake sing duwe
326. Ngenteni timbale watu item = ngarep-arep samubarang kang ora bakal teka
327. Ngetutake poncoting tapih = melu sapari lungane bojo
328. Nggepuk kemiri kopong = tumandang gawe kang tanpa pituwas
329. Nglancipi singating andaka = natang wong kang kawasa
330. Nglangi ing tengah mati ing pinggir = apa kang digarap tanpa karampungan
331. Nglumahake, ngurepake = bebesanan anak loro lanang wadon padha nggawa lan padha olehe
332. Ngarebake sikut = nenonton mung kanggo golek sukan-sukan
333. Ngrampek-ngrampek kethek = nyanak marang wong ala
334. Ngrangsang-ngrangsang tuna = samubrang kang ginayuh ora kena
335. Ngrusak pager ayu = ndhemeni bojoning liyan
336. Nrenggiling api mati = wong ethok-ethok ora ngrungu guneme liyan, nanging sabenere niling-nilingake
337. Numpal keli = wong lelungan mung nunut kancane
338. Nusup ngayam alas = wong lelungan kanthi mlebu metu padesan lan ngliwati omah-omahe wong akeh
339. Nyambung watang putung = ngruunake sedulur kang cecongkrahan
340. Nyawat mbalang wohe = duwe panpgangkah sarana pitulungane sedulur sing diangkah
341. Nyeret pring saka pucuk = pagawean gampang malah dingel-ngel
342. Nyundhang bathang bantheng = ngangkat priyayi turunane bangsa luhur kang wis ora duwe pangawasa
343. Nyunggi lumpang kentheng = rabi ayu turune wong luhur
344. Obor blarak = mung sawetara wae
345. Obah owah = barang dadi becik mbutuhake wragad
346. Obah mamah = yen gelem makarya, bakale akeh rejeki
347. Obah ngarep kobet mburi = wani rekasa dhisik, mbesuke bakal kepenak
348. Opor bebek, mentas dhewek = rampungae saka reka dayane dhewe
349. Ora ana banyu mili mandhuwur = watak iku tumurun marang anak
350. Ora ana kukus tanpa geni = ora ana akibta tanpa sebab
351. Ora gonja ora unus = wis rupane ala, bebudene uga ala
352. Ora jaman ora makam = ora genah asal kamulane
353. Ora mambu enthong irus = ora ana sambung rapete bab aluran paseduluran
354. Ora ngerti kenthang kimpule = ora weruh prakara sing dirembug
355. Ora polo ora uteg = bodho banget
356. Ora tembung ora lawung = njupuk barange liyan tanpa jawab
357. Ora weruh alip bengkonge = ora ngreti aksara
358. Othak-athik didudut angel = katone sarwa ganpang bareng ditemenani ora ana nyatane
359. Ora kingan ora udut = ora mangan apa-apa
360. Ora uwur ora sembur = ora gelem cawe-cawe (aweh pitulung)
361. Palang mangan tandur = wong kang diwenehi kapercayan njaga nanging malah ngrusak
362. Pandengan karo srengenge = memungsuhan karo panguwasane
363. Pandhitane antake = laire katon suci batine ala
364. Pecruk tunggu bara = wong kang dipasrahi tunggu barang kang dimelik (dadi kesenengane)
365. Pupur sadurunge benjut = becik jaga-jaga utawa tumindak ngati-ati
366. Pupur sawise benjut = ngati-ati sawise nemu bebaya
367. Pinter keblinger busuk ketekuk = sarwa cilaka, tansah kena paeka
368. Pitik trondhol diumbar ing padaringan = wong miskin dipracaya manggon ing papan kang mubra-mubru pangan
369. Pupur sawise benjut = tumindak ngati-ati bareng wis ketaman
370. Raga tanpa mule = rana-rene mung disawiyah, ora kajen
371. Rupak jagade = ora duwe papan pasrawungan
372. Rame ing gawe, sepi ing pamrih = gelem tandang gawe ora amarga golek opah
373. Ramban-ramban tanggung = wong ngira alaning liyan, nanging isih ragu-ragu
374. Rawe-rawe rantas, malang-malang putung = sakehing pepalang bisa disingkirake
375. Rampek-rampek kethek = wong kang nyedhak-nyedhak wong ala, ora wurung oleh piala saka wong iku
376. Rebut balung tanpa isi = pasulayan marga barang kang sepele
377. Regem-regem kemarung = wong kang ngrangkani wong liya kang sok nglarani (gawe cilaka)
378. Renggang gula kumepyur pulut = wong kang raket banget anggone kekancan
379. Rindhik asu digitik = dikongkon nindakake pegawean kang ora cocog karo kekarepane
380. Rupa nggendhong rega = merga barange apik mula regane ya larang
381. Rukun agawa santosa, crah agawe bubrah = yen padha rukun mesthi padha santosa, yen padha congkrah mesthi bakal rusak
382. Rubuh-rubuh gedhang = wong kang ela-elu tumindake liyan (melu-melu)
383. Sing salah seleh = sing salah bakal nampa akibate
384. Sembur-sembur adas, siram-siram bayem = bisa kaleksanan marga pandongane wong akeh
385. Sadumuk bathuk sanyari bumi = pasulayan dilabuhi toh pati
386. Satru munggwing cangklakan = wong kang dadi mungsuh ing lingkungan sanak sedulur
387. Satu munggwing rimbagan = wong loro kang anggone kekancan padha cocoge
388. Suduk gunting tatu loro = nampa kesusahan (kasangsaran) bareng-bareng (ngiwa nengen)
389. Sabar sareh mesthi bakal pikoleh = tumindak samubrang aja kesusu
390. Sabaya pati sabaya mukti = kerukunan nganti tekaning pati
391. Sadumuk bathuk senyari bumi = pasulayan nganti dilabuhi tekan pati
392. Sandhing kirik gudhigen = wong kang srawung karo wong ala, ora wurung ketularan alane
393. Sandhing kebo gupak = wong kang cedhak wong tumindak ala, bisa-bisa katut ala
394. Sanggar waringin = wong kang dadi pangayomane wong akeh
395. Sepi ing pamrih rame ing gawe = nindakake pagawean kanthi ora duwe kamelikan apa-apa
396. Sluman-slumun slamet = sanajan kurang ngati-ati nanging isih diparingi slamet
397. Sumur lumaku tinimba, gong lumaku tinabuh = wong kang geleme tumandang gawe yen diajak utawa dikancani wong sing wis pinter
398. Sadawa-dawane lurung isih dawa gurung = kabar iku mesthi sumebar adoh, lan adoh karo kanyatane
399. Sapikul sagendhongan = andum barang kanthi kukum kang murwat lan kaanane
400. Sendhen kayu aking = prakaran gondhelan wong kang wis mati
401. Singidan nemu macan = dhelikan marga tumindak ala nanging malah kawruhan panggedhene
402. Si gedheg lan si anthuk = wong loro kang wis padha kangsen tumindak ala bebarengan
403. Simbar tumrap sela = wong kang uripe ngrekasa, awit ora duwe sumber pangan sing gumathok
404. Tebu tuwuh socane = wong sing alus lan mans tembunge nanging ala aten-atenane
405. Tekek mati ulone = wong kang nemoni cilaka marga saka gunemane dhewe
406. Tembang rawat-rawat, bakul sinambewara = kabar kang durung mesthi salah lan benere
407. Tulung menthung = katone aweh pitulungan, nanging gawe susah
408. Tega larane ora tega patine = arepa kaya ngapa sedulur iku perlu dibelani
409. Tigan kaapit sela = wong kang ana ing sajroning bebaya, tansah was-sumelang atine
410. Timun jinara = prakara gampang banget
411. Timun wungkuk jaga imbuh = wong kang kanggo genep-genep (jaga-jaga yen kekurangan)
412. Timun mungsuh duren = wong ringkih mungsuh wong kuwat
413. Tuna satak bathi sanak = rugi petung (bandha) nanging tambah sedulur
414. Tunggal banyu – tunggal guru
415. Tinggal glanggang colong playu = ora wani tanggung jawab (keplayu ing peperangan)
416. Tumbak cucukan = wong kang seneng pradul (adu-adu) marang liyan
417. Tumbu oleh tutup = wong loro sing cocog aten-atenane
418. Tumper cinawedan, wedang lelaku = wong kang angger duwe bojo, bojone mati (wong kang diseriki kanca-kancane)
419. Tunggak jarak mrajak, tunggak jati mati = turune wong cilik bisa dadi wong gedhe, turune wong gedhe ora bisa oleh kalungguhan dhuwur, utawa prakara ala ngambra-ambra dene prakara becik kari sethithik
420. Tunggak kalingan rone = tilas wong gedhe wis ora katon gedhene utawa luhur pangkate
421. Tunggak kemadhuh = wong kang maune dadi mungsuh
422. Tunjung tuwuh ing sela = wong kang maune dadi mungsuh
423. Thenguk-thenguk nemu kethuk = nyambutgawe sakpenake nanging meksa nemu kabegjan
424. Ucul saka kudangan = luput karo gegayuhane
425. Ula marani gitik (gebug) = wong kang njarag marang bebaya
426. Ulat madhep ati kareb = wis manteb banget kekarepane
427. Ungak-ungak pager arang = duwe melik marang bojoning liyan
428. Ulangan cumbon = angger lunga, ora suwe bali maneh
429. Uyah kecemplung segara = menehi barang sethithik marang wong sugih banget
430. Undhaking pawarta sudaning kiriman = kabar sing sumebar beda nyatane
431. Udan tangis = akeh wong sing kesusahan amarga ketaman bencana
432. Uwod gedebog = wong kang ora kena diprecaya kanggo lantaran rembug
433. Wastra bedhah kayu pokah = wong nandhang tatu, babak kulite, putung balunge (wong ketula-tula uripe)
434. Watra lungset ing sampiran = wong pinter ora diguroni wong liya nganti tuwa
435. Wedi rai wani silit = wanine mung saka mburi, wedi yen adhep-adhepan
436. Wedhus diumbar ing pakacangan = wong mlarat dipercaya njaga barang pakaremane
437. Weruh ing grubyug, ora weruh ing rembug = melu-melu tumindak nanging ora ngerti kang dikarepake
438. Wiwit kuncung nganti gelung = nuduhake wektu sing suwe banget (saka bocah nganti tuwa)
439. Welsa tanpa alis = arep tetulung (melasi) wong liya nanging malah dadi bilaine
440. Waras-wiris = sehat
441. Wong wadon cowek gopel = drajating wong wadon kang ora pangaji
442. Wis kebak sundukane = wis akeh banget kaluputane
443. Yuwana mati lena = wong becik nemu cilaka jalaran ora ngati-ati
444. Yitna yuwana, lena kena = sing ngati-ati bakal slamet, sing sembrana cilaka
445. Yuyu rumpung mbarong ronge = wong kang nyantosani omahe, amarga wedi diganggu gawe wong liya kang ala pakartine
446. Yiyidan munggwing rampadan = biyene wong durjana saiki dadi wong alim
447. Yoga anyangga yogi = murid nirokake piwulange guru

 Sumber : http://sastra-jawa007.blogspot.com/2010/01/paribasan-bebasan-saloka.html